HAZ

HAZ

تعداد بازدید: 3378
چهارشنبه 03 دي 1393

ناحیه متأثر از حرارت

ناحیه متأثر از حرارت (Heat Affected Zone: HAZ)، قسمتی از فلز جوش است که در آن اگر چه فلز پایه ذوب نشده است اما ساختار و دانه بندی آن در اثر حرارت ناشی از جوشکاری تغییر یافته است. در پایان فرآیندهای جوشکاری به دلیل سرعت بالای سرد شدن، ساختارهای مارتنزیتی تشکیل می گردد. این نواحی مستعد ایجاد ترک در قطعه جوشکاری شده هستند. وقتی فلزات و آلیاژ هایی که استحاله چند شکلی ندارند مانند مس ، نیکل ، آلومینیوم ، جوش داده می شوند ، ریز ساختار در HAZ تغییر نمی کند با این وجود که ممکن است تبلور مجدد یا رشد دانه در آن اتفاق بیفتد. این در حالیست که در فلزات و آلیاژ هایی که استحاله چند شکلی دارند ( مانند فولاد ها ) تغییرات ریز ساختاری قابل ملاحظه ای در ناحیه متاثر از حرارت رخ می دهد که این تغییرات خواص مکانیکی و رفتار عملی اتصال جوش را تحت تأثیر قرار می دهد.  

heat affected zoon$ناحیه متأثر از حرارت

عوامل موثر بر ناحیه متاثر از حرارت

وسعت و گستردگی ناحیه متاثر از حرارت به عوامل زیر بستگی دارد :

  1. روش جوشکاری : در جوشکاری قوس الکتریکی دستی ، وسعت ناحیه HAZ دارای کمترین مقدار است و به 2 تا 2.5 میلیمتر می رسد. در جوشکاری با الکترود های پوشش دار وسعت این ناحیه 4 تا 10 میلیمتر است در حالی که در جوشکاری گازی به 20 تا 25 میلیمتر می رسد. علت این است که در روش های جوشکاری با قوس الکتریکی ، امکان تمرکز حرارت در یک نقطه وجود داشته در حالی که  در روش های گازی ، حرارت در سطح توزیع شده و در نواحی اطراف ناحیه متاثر از حرارت گسترش می یابد.
  2. جنس فلز پایه : در فلزاتی که ضریب انتقال حرارت ( هدایت حرارتی ) بالاتری دارند ، ایجاد تمرکز حرارت غیر ممکن است بنابراین منطقه HAZ در فلزات و آلیاژهای آلومینیوم و مس نسبت به فولاد ها از وسعت بیشتری برخوردارند. در بین فولاد ها نیز وسعت ناحیه متاثر از حرارت در فولاد های کربنی بیشتر از سایر فولاد ها می باشد.
  3. سرعت جوشکاری : هر چقدر میزان سرعت جوشکاری بالاتر باشد ، وسعت ناحیه متاثر از حرارت کوچکتر می گردد؛ زیرا حرارت تولیدی در ناحیه جوش فرصت انتقال به نواحی اطراف و پراکنده شدن را ندارد.
  4. درجه حرارت پیشگرم : هر چه میزان دمای پیشگرم قطعه جوشکاری کمتر باشد ، وسعت منطقه HAZ کمتر خواهد شد؛ زیرا چنانچه فلز تا حد قابل ملاحظه ای پیشگرم شود ، در واقع هنگام جوشکاری به گرمتر شدن نواحی اطراف جوش کمک شده است.
  5. تعداد پاس های جوشکاری : در جوش تک پاسی ، به دلیل اعمال حرارت ورودی بیش از حد و طولانی شدن زمان جوشکاری و همچنین طولانی شدن زمان انجماد ، وسعت ناحیه متاثر از حرارت افزایش می یابد.
  6. ابعاد قطعه : قطعات ضخیم تر ، قدرت جذب حرارت بیشتری داشته و سرعت سرد شدن جوش نیز افزایش می یابد.
  7. متغیر های جوشکاری : متغیر هایی مانند شدت جریان ، ولتاژ و قطر الکترود نیز بر وسعت ناحیه HAZ تاثیر می گذارد. زیرا با افزایش شدت جریان ، ولتاژ و قطر الکترود وسعت ناحیه HAZ افزایش می یابد.
  8. شکل طرح اتصال : به طور مثال با مقایسه بین جوش نبشی و جوش لبه ای در صورتی که ضخامت ورق در محل هر دو نوع اتصال با هم برابر باشد ، به دلیل سرعت سرد شدن بالاتر در جوش نبشی ، وسعت ناحیه متاثر از حرارت در آن کوچکتر از جوش لبه ای می گردد.
  9. شکل حوضچه جوش : همچنین در دونوع یکسان جوش نبشی چنانچه گرده جوش در یکی از اتصالات به شکل محدب باشد ، سطح تماس جوش با فلز پایه بیشتر شده و در نتیجه حرارت را سریعتر به محیط اطراف منتقل می کند. این امر سبب می شود که وسعت ناحیه HAZ نسبت به گرده مقعر جوش ، بیشتر گردد.

منابع و پیوندها

گرداوری شده توسط دپارتمان پژوهش شرکت پاکمن

صفحه مهندسی مکانیک

مرکز پژوهش و مهندسی جوش ایران ، ساختار متالورژیکی مقاطع جوشکاری شده

 

برداشت از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است

HAZ چیست؟
ناحیه متأثر از حرارت
heat affected zone
برچسب ها: جوشکاری
نوروز 98 مبارک
    امید به سان بهار راهش را به درون چشم ها و دل ها پیدا می ...بیشتر
برندگان مسابقه عکاسی شرکت پاکمن
برندگان مسابقه عکاسی  5 برنده نهایی از بین عکس ها با بالاترین لایک انتخا ...بیشتر
اهدای لوح های جشنواره ابداعات و اختراعات احتراق به شرکت پاکمن
  مفتخریم بدین وسیله اعلام نماییم که پاکمن، به عنوان مالک 2 طرح : طرح اب ...بیشتر
پنجمین نمایشگاه بین المللی بیمارستان سازی، تجهیزات و تاسیسات بیمارستانی-آذرماه 98
عنوان:پنجمین نمایشگاه بین المللی بیمارستان سازی، تجهیزات و تاسیسات بیمارستانی-آذ ...بیشتر
هجدهمین نمایشگاه بین المللی تجهیزات و تاسیسات سرمایش و گرمایش
عنوان:هجدهمین نمایشگاه بین المللی تجهیزات و تاسیسات سرمایش و گرمایش شهر: ...بیشتر
نوز دهمین نمایشگاه بین المللی صنعت تهران-مهرماه 98
عنوان : نوز دهمین نمایشگاه بین المللی صنعت تهران-مهرماه 98 شهر : تهران ...بیشتر
پانزدهمین دوره نمایشگاه بین المللی آب، تاسیسات آب و فاضلاب تهران - مهرماه 98
عنوان :  پانزدهمین دوره نمایشگاه بین المللی آب، تاسیسات آب و فاضلاب تهران - ...بیشتر
نوزدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان
عنوان : نوزدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان شهر : تهران سال بر ...بیشتر
هفدهمین نمایشگاه بین المللی صنایع و تجهیزات آشپزخانه، حمام، سونا و استخر-تیر 98
عنوان: هفددهمین نمایشگاه بین المللی  صنایع و تجهیزات آشپزخانه، حمام، سونا و ...بیشتر
تقویم نمایشگاهی 98
نمایشگاه به عنوان يكی از مهمترين بخش های تجاری و اقتصادی ایران با بهره مندی از ف ...بیشتر
بیست و چهارمین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران- اردیبهشت 98
عنوان: بیست و چهارمین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران- ارد ...بیشتر
راندمان بویلر
شاخص های مؤثر در محاسبات راندمان بویلر، یکی از اساسی ترین ضوابط مؤثر در ارتقا سط ...بیشتر
کتاب موتورخانه بخار شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: موتورخانه بخار/ ق ...بیشتر
مقررات ملّي ساختمان ايران مبحث نوزدهم
دانلود فایل PDF مقررات ملی ساختمان ایران-مبحث نوزدهم-صرفه جویی در مصرف انرژی ...بیشتر
راه اندازی سختی گیر نیمه اتوماتیک رزینی
دستور العمل راه اندازی سختی گیر های نیمه اتوماتیک رزینی سختی گیرهای رزینی از ...بیشتر
جانمایی بویلر در موتورخانه
براي عملکرد مناسب بويلرها و تجهيزات وابسته بايد فضاي کافي را در موتورخانه به آن ...بیشتر
کتاب انتخاب بویلر شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: انتخاب بویلر/ قرب ...بیشتر
مراحل آموزش و نگهداری دیگ های بخار سیار
مقدمه از دیرباز استفاده از تجهیزات مولد بخار در صنایع مختلف از جمله صنایع نفت ...بیشتر
معرفی کتابچه دیگ آبگرم شرکت پاکمن
راه اندازی آموزش و بهره برداری از   Hot Water Boilers   ...بیشتر
معرفی کتابچه موتور خانه استخر
نام مقاله: کتابچه موتور خانه استخر نام نویسنده: دپارتمان پژوهش شرکت پاکمن ...بیشتر
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار براي استفاده بهينه از بویلر ها ...بیشتر