نورد

تعداد بازدید: 4747
چهارشنبه 03 دي 1393

نورد

فرآیند نورد (Rolling) یکی از بهترین و کاربردی ترین روش های شکل دادن است و آن عبارت از تغییر شکل پلاستیک ماده از طریق عبور بین غلتک ها می باشد. انواع محصولات از قبیل تیرآهن و نبشی با مقاطع مختلف به وسیله این فرآیند تولید می شوند. معمولاً این روش با فرآیند فورجینگ در رقابت بوده و برتری هر کدام بستگی به پیشرفته تر بودن تکنولوژی آن دارد. ولی به طور کلی از نظر حجم و کمیت تولیدات ، فرآیند نورد در مقام اول پروسه های شکل دادن فلزات قرار دارد.

از دستگاه‌های نورد به‌ طور بسیار گسترده‌ ای برای گرم‌ کاری و سردکاری بسیاری از فلزات و آلیاژها ، در اندازه‌ های بسیار متنوع استفاده می‌شود. برخی از شمش‌ هایی که به تولید ورق فولادی اختصاص داده شده‌ اند ممکن است 20 تن یا بیشتر وزن و حداقل 0.3m ضخامت داشته باشند. یک کارخانه نورد ممکن است به تنهایی در هر هفته 50000 تن تختال فولادی با پهنای تا حدود 1.8m تولید کند. نیز آلومینیوم را می‌توان به‌ صورت نوار ورق‌ هایی به پهنای 4m نورد کرد و از طرف دیگر ، ورق‌ های بسیار نازک آلومینیومی را می‌توان با ضخامتی حدود 0.025mm تولید نمود.

تاریخچه نورد

تاریخ راستین نورد به مفهوم امروزی آن ولی در شکل های بسیار ساده و اندازه های کوچک به سده هفدهم برمی گردد. به این صورت که دوغلتک چدنی در یک چهارچوب چوبی قرار داده می شد و فلزاتی چون قلع و سرب را نورد می کردند. هر چند پیش از این از غلتکها برای صاف کردن و فشردن مواد استفاده میشد، ولی ایده استفاده از غلتکها به منظور ایجاد کاهش در سطح مقطع فلز، در این دوره بوجود آمد

 

پس از آن کوشش شد از غلتکهای بزرگتر و سنگین تر استفاده شود و گشتاور لازم برای به چرخش درآوردن آنها بوسیله نیروی اسب و یا پره های آبی تامین میشد. ایده ایجاد شیار روی غلتکها، بمنظور شکل دادن به مقاطع میله ها و تیرها نیز به همین دوران برمیگردد.

قفسه های دو غلتکه به سرعت گامهای تکاملی خود را پیمودند و بزودی افزون بر نورد فلزهای نرم، نورد گرم فولاد نیز شدنی شد. تنگنای نیرو و توان، ایده استفاده از غلتکهای کوچک تر را مطرح کرد. زیرا صنعتگران به تجربه متوجه شده بودند که نورد با غلتکهای کوچکتر به نیرو و توان کمتری نیاز دارد. از اینرو استفاده از غلتکهای کاری کوچکتر که بوسیله غلتکهای بزرگتر پشتیبانی میشدند متداول شد و در اصطلاح قفسه های چهار غلتکه بوجود آمدند.

پس از بوجود آمدن ماشین های بخار و از بین رفتن تنگناهای نیرو و توان، قفسه های نورد دوباره بزرگتر شدند و موتورهای با توان بسیار بالا، در اندازه های 15000 اسب برای نورد های سنگین شمش های فولادی بکار گرفته شدند. موتر و قفسه های نورد به تندی گامهای تکامل خود را پیمودند به طوری که فراورده های نورد، بویژه فولادها، به مهمترین فراورده های فلزی در سطح جهان تبدیل شدند. برای بسیاری از فراورده ها، روشهای نورد، جایگزین دیگر روش های شکل دادن فلزها، همانند آهنگری و ریخته گری شدند. در این راستا آشنایی با اصول طراحی مراحل نورد بسیار حائز اهمیت است. 

همراه و در کنار قفسه های نورد، دیگر بخشهای کارخانجات نورد، همچون کوره های ذوب، ماشین های ریخته گری برای آماده سازی شمش های اولیه، کوره های پیش گرم برای گرم کردن شمش ها، خطوط جابجایی، حمام های اسیدشویی، کوره های عملیات حرارتی، حمام های آبکاری، ماشین های بسته بندی و غیره نیز گام های تکاملی خود را پیمودند.

تقسیم بندی فرآیند نورد

فرآیند نورد عموما به چهار دسته تقسیم می شود:

1. نورد طولی :

فرآیند نورد طولی عموماً برای ورق ها به کار می رود. در این فرآیند پهنای ورق خیلی بیشتر از ضخامت آن است و حالت کرنش دو بعدی وجود دارد. در نتیجه پهنا پس از عملیات نورد تغییر نمی کند. چرخش دو غلتک که یکی در جهت ساعتگرد ( غلتک پایینی ) و دیگری در جهت پاد ساعتگرد ( غلتک بالایی ) حرکت می کند ، تغییر شکل ورقی را که از میان آنها عبور داده می شود ایجاد می کند. نیرویی که باعث کاهش ضخامت ورق می شود از طریق همین غلتک ها تأمین می گردد. مشخصه این نوع نورد آن است که محور غلتک ها عمود بر جهت حرکت قطعه کار است.

2. نورد عرضی :

در این فرآیند ، محور غلتک ها همسو یا به عبارتی موازی جهت حرکت قطعه کار است.

3. نورد پیچی :

در این نوع نورد ، محور غلتک ها با هم موازی نیستند و به قطعه کار یک حرکت حلزونی داده می شود. عموماً این فرآیند جهت نورد لوله استفاده می گردد.

4. نورد متقاطع :

در این فرآیند ، غلتک ها عمود بر جهت قطعه کار هستند. روی غلتک ها شیارهایی ایجاد می شود که قطعه در جریان حرکت خود از بین این شیارها ، علاوه بر اینکه کاهش در سطح مقطع دارد ، شکل خاصی نیز روی مقطع قطعه کار اعمال می شود. مثلاً در نورد ورق ، ورودی و خروجی هر دو ورق هستند و فقط مقطع کاهش یافته ولی در اینجا اینگونه نیست و به عنوان مثال یک مقطع مربع شکل می تواند به یک مقطع ناودانی تبدیل شود.

 

همچنین فرآیند نورد از حیث دمای عملیات به دو گروه نورد سرد و نورد گرم تقسیم می گردد. در نورد گرم قابلیت تغییر شکل خیلی بالاست. از آنجا که در اثر تبلورمجدد ، استحکام تسلیم به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد ، لذا نیروی لازم برای فرآیند نورد قطعات بزرگ در فرآیند نورد گرم افت محسوسی دارد. در نورد سرد یک سطح تمام شده مطلوب حاصل می شود. این عملیات عمدتاً برای فرآیند تغییر شکل نهایی استفاده می گردد.

منابع و پیوندها

گردآوری شده توسط دپارتمان پژوهشی شرکت پاکمن

دکتر محمد محسن مشکسار ، اصول مهندسی نورد ، انتشارات دانشگاه شیراز ، 1384

جفری رو ، اصول فرآیندهای فلزکاری صنعتی ، مترجم : فریدون نیکبخت ، مرکز نشر دانشگاهی ، 1373

محمد باقر لیمویی ، اصول شکل دادن فلزات ، موسسه انتشاراتی دانش پژوهان فردا ، 1384

 

برداشت از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است

 

نوردکاری
فرآیند نورد
rolling
rolling process
برچسب ها: شکل دادن فلزاتنورد
بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان اصفهان 97
بیست و یکمین نمایشگاه تخصصی ساختمان اصفهان 97   عنوا ...بیشتر
نمایشگاه صنعت ساختمان البرز 97
نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان البرز 97   عنوان: نمایشگ ...بیشتر
اولین نمایشگاه تخصصی سونا و جکوزی قزوین 97
نمایشگاه تخصصی سونا، استخر و جکوزی قزوین 97   عنوان: ...بیشتر
هفدهمین نمایشگاه ساختمان، سیستم های گرمایشی و سرمایشی اراک 97
هفدهمین نمایشگاه تخصصی ساختمان، سیستم های گرمایشی و سرمایشی اراک 97   ...بیشتر
هجدهمین نمایشگاه ساختمان و تاسیسات سرمایشی گرمایشی همدان 97
نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان،آسانسور، درب و پنجره، تجهیزات و تاسیسات سرمایشی و گر ...بیشتر
دوازدهمین نمایشگاه بین المللی ایران پلاست تهران 97
نمایشگاه بین المللی ایران پلاست تهران 97   عنوان: نم ...بیشتر
نمایشگاه ساختمان، درب، پنجره، یراق آلات، لوازم، تجهیزات و ماشین آلات ساختمان سنندج 97
نمایشگاه ساختمان، درب، پنجره، یراق آلات، لوازم، تجهیزات و ماشین آلات ساختمان سنن ...بیشتر
اولین نمایشگاه بین المللی صنعت گاز شهر آفتاب تهران 97
اولین نمایشگاه بین المللی صنعت گاز تهران 97   عنوان: ...بیشتر
شانزدهمین نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان کرمان 97
شانزدهمین نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان کرمان 97   عنو ...بیشتر
نمایشگاه تخصصی لوازم و تجهیزات خانه و آشپزخانه، حمام، سونا و استخر اصفهان 97
نمایشگاه تخصصی لوازم و تجهیزات خانه و آشپزخانه، حمام، سونا و استخر اصفهان 97 ...بیشتر
هفدهمین نمایشگاه بین المللی تجهیزات پزشکی، دندان پزشکی، دارویی و آزمایشگاهی تبریز 97
هفدهمین نمایشگاه بین المللی تجهیزات پزشکی، دندان پزشکی، دارویی و آزمایشگاهی تبری ...بیشتر
راندمان بویلر
شاخص های مؤثر در محاسبات راندمان بویلر، یکی از اساسی ترین ضوابط مؤثر در ارتقا سط ...بیشتر
کتاب موتورخانه بخار شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: موتورخانه بخار/ ق ...بیشتر
مقررات ملّي ساختمان ايران مبحث نوزدهم
دانلود فایل PDF مقررات ملی ساختمان ایران-مبحث نوزدهم-صرفه جویی در مصرف انرژی ...بیشتر
راه اندازی سختی گیر نیمه اتوماتیک رزینی
دستور العمل راه اندازی سختی گیر های نیمه اتوماتیک رزینی سختی گیرهای رزینی از ...بیشتر
جانمایی بویلر در موتورخانه
براي عملکرد مناسب بويلرها و تجهيزات وابسته بايد فضاي کافي را در موتورخانه به آن ...بیشتر
کتاب انتخاب بویلر شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: انتخاب بویلر/ قرب ...بیشتر
مراحل آموزش و نگهداری دیگ های بخار سیار
مقدمه از دیرباز استفاده از تجهیزات مولد بخار در صنایع مختلف از جمله صنایع نفت ...بیشتر
معرفی کتابچه دیگ آبگرم شرکت پاکمن
راه اندازی آموزش و بهره برداری از   Hot Water Boilers   ...بیشتر
معرفی کتابچه موتور خانه استخر
نام مقاله: کتابچه موتور خانه استخر نام نویسنده: دپارتمان پژوهش شرکت پاکمن ...بیشتر
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار براي استفاده بهينه از بویلر ...بیشتر