یاتاقان

تعداد بازدید: 2650
چهارشنبه 03 دي 1393

یاتاقان چیست؟

یاتاقان (bearing) یک قطعه مکانیکی است که حرکت نسبی قطعات را مقید می سازد تا در راستای مشخص شده انجام گیرد.

کاربرد یاتاقان در ماشین، چرخ اسکیت، موتورهای الکتریکی، توربین ها و ... می توان مشاهده کرد.

علت ایجاد یاتاقان و ساخت آن در تفاوت بین لغزش و غلتش است.

 

یاتاقان

انواع یاتاقان

  • یاتاقان ساچمه ای (بلبرینگ)
  • یاتاقان غلتکی (رولر برنیگ)
  • یاتاقان طولی- سا چمه ای
  • یاتاقان محوری - ساچمه ای
  • یاتاقان غلتکی- مخروطی
  • یاتاقان غلتکی محوری
تصویی از یاتاقان یاتاقن یاتاقان

 

انتخاب یاتاقان

برای انتخاب یاتاقان معیار های مختلفی وجود دارد که در زیر آورده شده است:

  • فضای موجود
  • بار (مقدار و جهت بار)
  • دقت
  • سرعت
  • کارکرد بی سر و صدا
  • سفتی
  • جابجایی محوری

فضای موجود برای کار یاتاقان :

اندازه یاتاقان ها همواره استاندارد است و برای موارد مختلف باید از یاتاقان های مناسب آن استفاده کرد و نمی توان دست به طراحی های منحصر به فرد زد. برای مثال برای شفت های کم قطر از یاتاقان های زیر استفاده می شود:

  • رولبرینگ های سوزنی
  • بلبرینگ های شیار عمیق

اما در طراحی شفت های قطور از یاتاقان های زیر استفاده می شود:

  • رولبرینگ های مخروطی
  • بلبرینگ شیار عمیق
  • رولبرینگ های شبکه ای

و در صورت محدود بودن یاتاقان از سمت شعاعی (محدودیت شعاعی):

  • رولبرینگ های سوزنی بدون حلقه داخلی و خارجی

و در صورت محدود بودن یاتاقان از سمت محوری (محدودیت محوری):

  • رولبرینگ های استوانه ای
  • رولبرینگ های سوزنی
  • و بلبرینگ های کفگرد

مورد استفاده قرار می گیرند.

طراحی یاتاقان

در طراحی یک یاتاقان باید به ملاحظات عملی زیر توجه کرد:

  • تغییر شکل پوسته یاتاقان
  • نسبت طول به قطر
  • نا همراستایی
  • ساخت و مونتاژ
  • لقی در یاتاقان
  • لقی با در نظر گرفتن دما
  • فشار یاتاقان

تغییر شکل پوسته یاتاقان :

به واسطه آلودگی های محیطی، خرابی روغن مورد استفاده و ضربه های وارده در هنگام نصب یاتاقان ممکن است تغییر شکل در پوسته آن ایجاد گردد .

نسبت طول به قطر:

هر چه طول یاتاقان بیشتر باشد نشتی روغن از آن کمتر خواهد بود اما از طرفی برای افزایش طول یاتاقان محدودیت داریم ، پس نسبت طول به قطر در یاتاقان به میان می آید که باید تجربی بدست آورده شود.

نا همراستایی:

چون محور جدا ساخته می شود و یاتاقان جدا ، ممکن است همراستایی به وجود نیاید و مرکز ثقل و مرکز هندسی به هم بریزد ، پس در هنگام طراحی باید به این نکته نیز توجه کرد.

ساخت و مونتاژ:

در هنگام مونتاژ و ساخت یاتاقان ، باید آن را در برابر خط و خش محافظت کرد.

فشار یاتاقان:

تحمل قطعات در برابر فشار تا حدی است پس ممکن است یاتاقان تحت فشار های بالا ترک بردارد.

 

منابع و پیوندها

گرد آوری شده توسط دپارتمان پژوهشی شرکت پاکمن

برداشت از جزوه دکتر نوید بخش (دانشگاه علم و صنعت)

 

لینک های مرتبط:

 
 
 
 

فهرست کتب مرتبط با یاتاقان:

معرفی کتاب اصول مهندسی نصب یاتاقان‌های غلتشی و لغزشی (1280)

برداشت از مطالب سایت با ذکر منبع بلا مانع است

یاتاقان از دید solid-mechanics.blogsky.com

مفاهیم اولیه:

مفاهیم مربوط به یاتاقانها ساده می باشند چرخهای ماشین شما مانند یک یاتاقا ن بزرگ عمل می کنند. اگر شما چیزی مانند اسکیت را بجای چرخهای اتومبیل تان مورد استفاده قرار دهید، اتومبیل تان به سختی خوا هد توانست از یک سرازیری به پایین جاده حرکت کند. زیرا وقتی که اشیاء می لغزند اصطکاک بین آنهاباعث ایجاد نیرویی می شود که تمایل به کاهش سرعت آن شئ دارد، اما اگر دو سطح بتوانند نسبت به هم بغلتند اصطکاک به مقدار چشم گیری کاهش می یابد.

یاتاقانها بوسیله ی لایه های فلزی داخلی وخارجی ونیز غلتک یا ساچمه ها ی فلزی صیقلی که نسبت به هم می غلتند ،اصطکاک را کاهش می دهند. این غلتک ها یا ساچمه ها با تحمل بار وارده اجازه می دهند که وسیله بطور یکنواخت وبه نرمی بچرخد . 

بارگذاری یاتاقانها: 

یاتاقانها عموما به دو شکل بارگذاری می شوند، شعاعی (radial force) و محوری (force trust ) با توجه به جایی که یاتاقان در آنجا بکار می رود ممکن است تمام بار شعاعی یا محوری یا ترکیبی از هر دو باشد. ... (بیشتر )

یاتاقان از دید wikipedia.org

A bearing is a machine element that constrains relative motion between moving parts to only the desired motion. The design of the bearing may, for example, provide for free linear movement of the moving part or for free rotation around a fixed axis; or, it may prevent a motion by controlling the vectors of normal forces that bear on the moving parts. Bearings are classified broadly according to the type of operation, the motions allowed, or to the directions of the loads (forces) applied to the parts...(More)

یاتاقان ماشین
برچسب ها: مهندسی مکانیک
بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی ساختمان و صنایع سرمایشی و گرمایشی مشهد 97
بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی ساختمان و تاسیسات سرمایشی گرمایشی مشهد 97 &n ...بیشتر
هجدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان تهران 97
هجدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان تهران 97   ...بیشتر
تقویم نمایشگاه های بین المللی سال 1397
نمایشگاه به عنوان يكی از مهمترين بخش های تجاری و اقتصادی ایران با بهره مندی از ف ...بیشتر
بیست و سومین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران 97
بیست و سومین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران 97   ...بیشتر
بیست و یکمین دوره نمایشگاه بین المللی حرارتی، برودتی و سیستم های تهویه تبریز 97
بیست و یکمین دوره نمایشگاه بین المللی حرارتی، برودتی و سیستم های تهویه تبریز 97 ...بیشتر
هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق مصرف کنندگان
  درباره همایش با توجه به تغییر و تحولات هر کشوری در مسیر توسعه ا ...بیشتر
دریافت لوح تقدیر هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق مصرف کنندگان
پاکمن مفتخر به دریافت لوح تقدیر و گواهینامه هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق ...بیشتر
هشتمین دوره نمایشگاه ساختمان، برق، تاسیسات آب و فاضلاب اردبیل 96
عنوان: نمایشگاه ساختمان، برق، تاسیسات آب و فاضلاب اردبیل 96 شهر:  ...بیشتر
سومین کنفرانس ملی تهویه مطبوع و تاسیسات حرارتی و برودتی
عنوان: سومین کنفرانس ملی تهویه مطبوع و تاسیسات حرارتی و برودتی شهر: ق ...بیشتر
اولین نیروگاه خورشیدی یزد به بهره برداری رسید
اولین نیروگاه خورشیدی استان یزد با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور و جم ...بیشتر
دهمین دوره نمایشگاه بین المللی انرژی نو، تجدیدپذیر، بهره وری و صرفه جویی تهران 96
عنوان: دهمین دوره نمایشگاه بین المللی انرژی نو، تجدیدپذیر، بهره وری و صرفه ...بیشتر
راندمان بویلر
شاخص های مؤثر در محاسبات راندمان بویلر، یکی از اساسی ترین ضوابط مؤثر در ارتقا سط ...بیشتر
کتاب موتورخانه بخار شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: موتورخانه بخار/ ق ...بیشتر
مقررات ملّي ساختمان ايران مبحث نوزدهم
دانلود فایل PDF مقررات ملی ساختمان ایران-مبحث نوزدهم-صرفه جویی در مصرف انرژی ...بیشتر
راه اندازی سختی گیر نیمه اتوماتیک رزینی
دستور العمل راه اندازی سختی گیر های نیمه اتوماتیک رزینی سختی گیرهای رزینی از ...بیشتر
جانمایی بویلر در موتورخانه
براي عملکرد مناسب بويلرها و تجهيزات وابسته بايد فضاي کافي را در موتورخانه به آن ...بیشتر
کتاب انتخاب بویلر شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: انتخاب بویلر/ قرب ...بیشتر
مراحل آموزش و نگهداری دیگ های بخار سیار
مقدمه از دیرباز استفاده از تجهیزات مولد بخار در صنایع مختلف از جمله صنایع نفت ...بیشتر
معرفی کتابچه دیگ آبگرم شرکت پاکمن
راه اندازی آموزش و بهره برداری از   Hot Water Boilers   ...بیشتر
معرفی کتابچه موتور خانه استخر
نام مقاله: کتابچه موتور خانه استخر نام نویسنده: دپارتمان پژوهش شرکت پاکمن ...بیشتر
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار براي استفاده بهينه از بویلر ...بیشتر