تاسیسات بیمارستانی

تعداد بازدید: 4964
سه شنبه 31 تير 1393

تاسیسات اتاق های بیمارستانی

طراحی تاسیسات بیمارستان از جمله مهمترین بخش های طراحی کلی یک بیمارستان می باشد.

کیفیت هوای داخلی ساختمان ها برای راحتی و سلامت انسان ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هوایی که در محیط بیرون جریان دارد و توسط وسایط نقلیه و مردم جا به جا می شود حاوی هر نوع آلودگی بوده و حذف ذرات آلوده مخصوصا در محیط های استریل و بیمارستانی امری ضروری می باشد.

طراحی تاسیسات بیمارستان

اتاق های تمیز طور خاصی طراحی می شوند تا غلظت ذرات معلق در هوا را در محدوده خاصی نگاه دارند. در صنعت اتاق های تمیز برای ساخت سخت افزارهای الکترونیکی مانند مدارات (ICs) و دیسک ها کاربرد دارند .چرا که این اجسام نیاز به محیط های ویژه ای دارند. در علم پزشکی کاربرد این اتاق ها زمانی است که نیاز به محیط های عاری از باکتری و ویروس برای بیماران باشد.

ویژگی ها ذرات در هوا

ویژگی ها ذرات در هوا

ذرات موجود در هوا به صورت جامد معلق می باشند که ما اینجا آن ها را به سه دسته تقسیم می کنیم

  1. ذراتی که در تمام جهات معلق اند
  2. ذراتی که قطر آن ها از 0.001 تا 100 میکرون اند
  3. ذرات شناور

اندازه آلاینده ها معمولا در حد میکرون بوده. یعنی یک میلیونیم متر. (برای اینکه این اندازه را بهتر درک کنید یک تار موی انسان حدود 75-100 میکرون قطر دارد. یک ذره میکرونی 200 برابر کوچکتر از موی انسان است و این اندازه کوچک در اتاق عمل می توان فاجعه به بار آورد.)

غلظت آلودگی در اتاق

غلظت آلودگی در یک فضای محدود  مثلا یک اتاق، بستگی به مقدار مواد آلوده پخش شده در اتاق، تامین هوای تازه، موقعیت ورودی ها و ساخت و ساز، اصول مورد استفاده برای تامین و خروجی از فضا، جریان سیال درفضا

غلظت آلودگی در یک فضای محدود به عنوان مثال یک اتاق، ظرف، مخزن و ...    به عوامل زیر بستگی دارد:

- مقدار مواد آلوده پخش شده در فضا

- مقدار هوای تازه تامین شده

- موقعیت خروجی ها و ساخت وساز

- اصول مورد استفاده برای تامین و خروج از فضا

- جریان سیال در فضا

c = q / n V (1 - e-nt) + (c1 - c2) e-nt + c2         (1

 

که در این رابطه C غلظت در فضا برای ترکیبی کامل ، q میزان آلودگی افزده شده به فضا، n تغیرات حجم بر حسب (h-1)، V حجم یا جرم فضا، e عدد ثابت و معادل ...2.718281828459، c1 غلظت در فضا در شروع و c1 غلظت سیال می باشد.

 

حال در صورتی که غلظت اولیه(t=0) و غلظت سیال صفر باشد رابطه (1) به صورت زیر در می آید:

c = q / n V (1 - e-nt)         (2

 

پس از مدتی غلظت در اتاق تثبیت خواهد شد. جدول زیر مقدار C را در حالی که میزان آلودگی  Q = 1 و حجم از فضا V=1 می باشد را نشان می دهد:

 

 

 

تغییرات حجم بر ساعت(1/h)

غلظت آلودگی - (m3/m3) (kg/kg)

10

20

40

80

160

320

640

1280

2560

0.5

0.1599

0.3070

0.5669

0.9732

1.4728

1.8610

1.9903

2.0000

2.0000

1

0.1535

0.2835

0.4866

0.7364

0.9305

0.9952

1.0000

1.0000

1.0000

2

0.1417

0.2433

0.3682

0.4653

0.4976

0.5000

0.5000

0.5000

0.5000

4

0.1216

0.1841

0.2326

0.2488

0.2500

0.2500

0.2500

0.2500

0.2500

8

0.0921

0.1163

0.1244

0.1250

0.1250

0.1250

0.1250

0.1250

0.1250

16

0.0582

0.0622

0.0625

0.0625

0.0625

0.0625

0.0625

0.0625

0.0625

32

0.0311

0.0312

0.0312

0.0313

0.0313

0.0313

0.0313

0.0313

0.0313

64

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

0.0156

 

منابع آلودگی در بیمارستان

سطح آلودگی موجود در هوا در یک اتاق تمیز بستگی به فعالیت پرسنل و حرکت تجهیزات آن محیط دارد. اما مشخص شده که بسیاری از این آلاینده ها چند منبع اصلی دارند:

  1. امکانات وسایط : در، دیوارها، رنگ و پوشش، مصالح ساختمانی، گرد و غبار دستگاه تهویه، بخارات موجود در فضا،
  2. مردم : پوست بدن، روغن و کرم ها، آب دهان، مو، لوازم آرایشی و عطر، پرز لباس ها
  3. ابزار و تجهیزات: سایش ذرات، روان کننده ها، ارتعاشات،
  4. ذرات شناور: باکتری ها و مواد آلی مرطوب، مواد شیمیایی تمیز کننده، آب مقطر

این لیست برخی از آلاینده های شناخته شده است. هدف اصلی از طراحی اتاق تمیز جلوگیری از ورود این آلاینده ها به اتاق تمیز است.

تعریف cleanroom

 طبق تعریف ISO 14644-1 اتاق تمیز اتاقی است که در آن غلظت ذرات موجود در هوا کنترل شود و طوری ساخته می شود که تا حد ممکن تولید و نگه داری ذرات به واسطه پارامترهای دما، فشار و رطوبت در آن به حداقل برسد. قابل توجه‌است که اتاق تمیز محیط استریل نیست و الزاماً به دلیل کنترل ذرات معلق در هوای محیط، اتاق تمیز نامیده می‌شود. این ذرات توسط دستگاه شمارنده قابل اندازه گیری می باشند.

اتاق تمیز

طبقه بندی cleanroom

مشخصات اتاق تمیز برای ذرات غبار، با توجه به حداکثر قطر مجاز و تعداد مجاز ذرات در واحد حجم تعریف می شود. برای ذرات غیر آلاینده حداکثر تراکم مجاز میکروب ها به ازای هر متر مکعب و یا مولکول در هر متر مکعب تعریف می شود. تعیین پاک بودن یک منطقه بسته به کلاس طراحی آن محیط دارد.

5 μm

0.5 μm

0.3 μm

0.2 μm

0.1 μm

class

 

1

3

7

35

1

 

10

30

75

350

10

 

100

300

750

3500

100

7

1,000

 

 

 

1,000

70

10,000

 

 

 

10,000

700

100,000

 

 

 

100,000

توضیح جدول: برای مثال کلاس 100 اتاق تمیز بیش از 100 ذره بزگتر از 0.5 میکرون در یک فوت مکعب نباید باشد.

عناصر کلیدی طراحی اتاق تمیز

چهار جز اصلی برای کنترل یک محیط تعریف شده:

  1. معماری اتاق تمیز- استفاده از مصالح مناسب در ساخت کف جهت به حداقل رساندن آلودگی کف
  2. مانیتورینگ- سیستم مانیتورینگ تمیزی اتاق، ارتباط فشار میان محیط داخل اتاق و بیرون، درجه حرارت و رطوبت حتی میزان سرو صدا و ارتعاشات را ثبت می کند.
  3. سیستم تهویه مطبوع- یکپارچگی محیط اتاق تمیز از لحاظ گرمایش، تهویه مطبوع و تامین هوای کافی برای حفظ فشار مثبت اتاق، انتشار هوا و جلوگیری از راکد ماندن هوا در یک نقطه، فیلتراسیون هوا و سیرکوله نمودن آن با فیلترهای هپا( High Efficiency Particulate Air Filter)  ، کنترل دما و رطوبت اتاق.
  4. تعامل تکنولوژی_ این موضوع شامل دو بخش است (a حرکت اجسام در اتاق و جنبش افراد (b نگه داری و پاکیزگی.

شرایط داخل اتاق تمیز

دما و رطوبت اتاق تمیز در فاز اولیه طراحی باید به دقت بررسی گردد. چرا که استراتژی هر اتاق می بایست به صورت مجزا مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد.

دما پیشنهادی     

درجه حرارت آسایش بسته به مساحت مورد نظر و تعداد پرسنل معمولا 20 درجه سلسیوس پیشنهاد می شود. در سیستم تک گذر از آنجایی که کل هوای بیرون دارای بار نهان و محسوس بوده لذا می بایست قبل از ورود به اتاق کاملا تهویه شوند و دما و رطوبتش کم شود. در زمستان که هوای بیرون 4 درجه سلسیوس است می بایست پیش گرمایش نیز انجام شود. برای واحدهای با گردش مجدد هوا بیش از 95% بار محسوس از گرمای تجهیزات ناشی می شود و بار نهان نیز که توسط پرسنل ایجاد می شود بسیار ناچیز است.

پیشنهاد رطوبت نسبی اتاق تمیز

به نسبت مقدار رطوبت موجود در هوا و ماکزیمم رطوبتی که هوا می تواند در همان دما در خود نگه دارد ، رطوبت نسبی گفته می شود.

رطوبت نسبی (RH ) برای یک محیط با در نظر گرفتن شرایط آسایش حدود 45 تا 50 در صد است. در شرایط خاص تجهیزات اتاق تمیز می توانند در محدوده وسیعی از رطوبت (20 تا 70 درصد) قرار گیرند. اما هدف مطلوب رسیدن به همان رطوبت 45 تا 50 در صد می باشد. به دلایل زیر:

  1. رطوبت نسبی خیلی پایین پوست بدن را خشک کرده و باعث ریختن آن می شود. اگر RH خیلی بالا نیز باشد شرایط رشد آلاینده های بیولوژیکی و میکروب ها افزایش می یابد.
  2. بالا بودن سطح RH از طرفی باعث خوردگی شدید تجهیرات الکترونیکی و نیمه هادی ها می شود.
  3. سطح بالای رطوبت داروهای پودری هیدروسکوپیک را که به رطوبت حساس هستند، از بین می برد.
  4. RH پایین تولید الکتریسیته ساکن می کند که تخلیه آن در محیط هایی با رطوبت 35 در صد خطرناک است.

محدود RH 5 درصد ممکن است در سیستم های تهویه مطبوع نامعقول به نظر آید اما در یک اتاق تمیز با تولید بخار بالا، فشار مثبت و نفوذ صفر هوا تامین این شرایط مقدور است. سیستم تهویه مطبوع بیمارستانی توانایی ایجاد هر دو شرایط رطوبت زنی و رطوبت زدایی را دارد.

رطوبت زدایی

رطوبت زدایی معمولا توسط خنک کننده ها تا زیر نقطه شبنم انجام می شود. کویل های سرد هواساز این وظیفه را به عهده دارند. سرعت عبور هوا از این کویل ها 120 m/sec2 بوده تا بیشترین سطح تماس را با سطح کویل داشته باشند. پس از عبور هوا از کویل های سرد و رطوبت زدایی بازگرمایش نیاز است. ترموستات باید در هر مرحله فرایندهای حیاتی و درجه حرارت لازم را کنترل کند. اگر رطوبت کمتر از 40 درصد مورد نیاز باشد، کویل ها قادر به تامین شرایط نیستند بلکه باید از جاذب های جانبی نیز بهره جست.

رطوبت زنی

برای افزایش رطوبت هوا یک رطوبت زن روی هواساز نصب است. رطوبت زن ها برای نقاط مختلف بخار تنظیم شده اند. اگر کنترل رطوبت برای یک منطقه خاص مورد نیاز باشد، با اتصال یک کانال به رطوبت  زن، رطوبت آن منطقه را بالا می برند. برای حفظ رطوبت کل محیط سنسوری روی هواساز نصب می شود اما برای کنترل یک اتاق خاص، سنسور باید در اتاق نصب شود.

سیستم مانیتورینگ و نظارت مستمر

در اتاق های تمیز نظارت و مانیتورینگ محیط و تجهیزات بسیار حائز اهمیت است. موارد زیر توسط این سیستم نظارت می شود.

  1. اتوماسیون باید قادر به نظارت بر نقاط طراحی محیط بر اساس طراحی اولیه باشد.
  2. سنسور دما، رطوبت، سوییچ فیلترها، شمارنده ذرات گرد و غبار باید اطلاعات دقیق اتاق را در اختیار سیستم نظارتی قرار دهد.
  3. سیستم نظارتی باید قادر به نشان دادن و ضبط هشدارها در حین پردازش دما، رطوبت و فشار باشد.
  4. سیستم باید بتواند اطلاعات سایکرومتریک در فصول مختلف سال را تحلیل کرده و شرایط آسایش داخل اتاق را بر حسب آن کنترل نماید.
  5. سیستم باید شمارنده دقیق ذرات اتاق تمیز را مدام کنترل کند.
  6. پیکربندی سیستم باید به صورت دوره ای توسط پرسنل آموزش دیده ارزیابی شود تا اطمینان حاصل شود تطابق دستگاه با شرایط اتاق بدون اشکال باشد.
  7. اتاق تمیز باید واحدهای خودکار تشخیص دود و سیلندر های حفاظت از آتش برای تشخیص آتش و آلارم و خاموش کردن آن داشته باشند.

مانیتورینگ  بیمارستانی

استاندارد ISO 1-14644 برای اتاق تمیز

محدودیت های اتاق تمیز در استاندارد ISO 1-14644:

اتاق تمیز تقریبا عاری از آلودگی، از قبیل گرد و غبار و یا باکتری است  و در کارهای آزمایشگاهی و در تولید قطعات دقیق برای تجهیزات الکترونیکی و هوا فضا استفاده می شود.

در استاندارد ISO 1-14644 طبقه بندی از هوای پاکیزه طبق رابطه زیر تعریف می شود:

Cn = 10N (0.1 / D)2.08         (1

که در این رابطه Cn  حداکثر تعداد مجاز ذرات در هر متر مکعب برابر با یا بزرگتر از اندازه ذرات مشخص شده به تعداد کل، N تعداد کلاس ISO که باید بین 0.1 و9 باشد و D اندازه ذرات در میکرومتر است.

 

حداکثر تعداد ذرات در هوا(ذرات در هر متر مکعب برابر یا بزرگتر از اندازه مشخص شده)

اندازه ذرات

کلاسISO

(ISO Class)

> 5 μm

> 1 μm

> 0.5 μm

> 0.3 μm

> 0.2 μm

> 0.1 μm

--

--

--

24

10

10

ISO Class 1

--

--

4

237

102

100

ISO Class 2

--

8

35

2,370

1,020

1000

ISO Class 3

--

83

352

23,700

10,200

10,000

ISO Class 4

29

832

3,520

237,000

102,000

100,000

ISO Class 5

293

8,320

35,200

24

10

1,000,000

ISO Class 6

2930

83,200

352,000

--

--

--

ISO Class 7

29,300

832,000

3,520,000

--

--

--

ISO Class 8

293,000

8,320,000

35,200,000

--

--

--

ISO Class 9

 

استاندارد های ISO برای اتاق تمیز:

 

طبقه بندی پاکیزگی هوا

ISO-14644-1

اتاق تمیز برای انطباق

ISO-14644-2

روش برای ارزیابی و اندازه گیری اتاق تمیز و محیط کنترل شده

ISO-14644-3

طراحی اتاق تمیز و ساخت و ساز

ISO-14644-4

عملیات اتاق تمیز

ISO-14644-5

قوانین و مقررات، تعاریف و واحدها

ISO-14644-6

دستگاه تمیز پیشرفته

ISO-14644-7

آلودگی مولکولی

ISO-14644-8

کنترل اصول کلی

ISO-14698-1

ارزیابی و تفسیر داده ها

ISO-14698-2

روش اندازه گیری برای بهره وری از تمیز کردن سطوح

ISO-14698-3

 

منابع و پیوندها

گرد آوری شده توسط دپارتمان پژوهشی شرکت پاکمن

تهویه مطبوع اتاق تمیز

cedengineering.com

www.cemag.us/sites/default/files/Maint_Protocol.pdf

simplexisolationsystems.com

http://www.engineeringtoolbox.com/clean-rooms-iso-d_933.html

http://www.engineeringtoolbox.com/room-polution-concentration-d_120.html

 

برداشت از مطالب سایت با ذکر منبع بلا مانع است

تاسیسات بیمارستانی از دید cityu.edu.hk

Airflow and ventilation are particularly important in healthcare premises. To a hospital operating theatre, the air exchange has four main functions: to control the space temperature and humidity, to assist the removal of and dilute waste anaesthetic gases, to dilute airborne bacterial contamination, and to control air movement for minimizing the transfer of airborne bacteria. The key is to provide movement of clean conditioned air in the area where the operation is to be performed, and where the sterile instrument and drapes are exposed. This can be achieved by means of a down flow of air from an air filter bank or diffuser over the sterile field of the operation. For different countries, the infection control practices may not be exactly the same owing to the uniqueness in cultural background...more

تاسیسات بیمارستان از دید flaktwoods.com

HVAC systems for hospital and healthcare facilities have special requirements because of the inherent nature of their functions and the unique susceptibility of patients to infection. In perhaps no other application is the HVAC system a more important and integral, component of the building’s processes...more

تاسیسات بیمارستانی چیست
انواع تاسیسات بیمارستانی
Hospital facilities
برچسب ها: تهویه مطبوع
بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی ساختمان و صنایع سرمایشی و گرمایشی مشهد 97
بیست و یکمین نمایشگاه بین المللی ساختمان و تاسیسات سرمایشی گرمایشی مشهد 97 &n ...بیشتر
هجدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان تهران 97
هجدهمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان تهران 97   ...بیشتر
تقویم نمایشگاه های بین المللی سال 1397
نمایشگاه به عنوان يكی از مهمترين بخش های تجاری و اقتصادی ایران با بهره مندی از ف ...بیشتر
بیست و سومین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران 97
بیست و سومین نمایشگاه بین المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی تهران 97   ...بیشتر
بیست و یکمین دوره نمایشگاه بین المللی حرارتی، برودتی و سیستم های تهویه تبریز 97
بیست و یکمین دوره نمایشگاه بین المللی حرارتی، برودتی و سیستم های تهویه تبریز 97 ...بیشتر
هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق مصرف کنندگان
  درباره همایش با توجه به تغییر و تحولات هر کشوری در مسیر توسعه ا ...بیشتر
دریافت لوح تقدیر هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق مصرف کنندگان
پاکمن مفتخر به دریافت لوح تقدیر و گواهینامه هفدهمین همایش روز ملی حمایت از حقوق ...بیشتر
هشتمین دوره نمایشگاه ساختمان، برق، تاسیسات آب و فاضلاب اردبیل 96
عنوان: نمایشگاه ساختمان، برق، تاسیسات آب و فاضلاب اردبیل 96 شهر:  ...بیشتر
سومین کنفرانس ملی تهویه مطبوع و تاسیسات حرارتی و برودتی
عنوان: سومین کنفرانس ملی تهویه مطبوع و تاسیسات حرارتی و برودتی شهر: ق ...بیشتر
اولین نیروگاه خورشیدی یزد به بهره برداری رسید
اولین نیروگاه خورشیدی استان یزد با حضور اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور و جم ...بیشتر
دهمین دوره نمایشگاه بین المللی انرژی نو، تجدیدپذیر، بهره وری و صرفه جویی تهران 96
عنوان: دهمین دوره نمایشگاه بین المللی انرژی نو، تجدیدپذیر، بهره وری و صرفه ...بیشتر
راندمان بویلر
شاخص های مؤثر در محاسبات راندمان بویلر، یکی از اساسی ترین ضوابط مؤثر در ارتقا سط ...بیشتر
کتاب موتورخانه بخار شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: موتورخانه بخار/ ق ...بیشتر
مقررات ملّي ساختمان ايران مبحث نوزدهم
دانلود فایل PDF مقررات ملی ساختمان ایران-مبحث نوزدهم-صرفه جویی در مصرف انرژی ...بیشتر
راه اندازی سختی گیر نیمه اتوماتیک رزینی
دستور العمل راه اندازی سختی گیر های نیمه اتوماتیک رزینی سختی گیرهای رزینی از ...بیشتر
جانمایی بویلر در موتورخانه
براي عملکرد مناسب بويلرها و تجهيزات وابسته بايد فضاي کافي را در موتورخانه به آن ...بیشتر
کتاب انتخاب بویلر شرکت پاکمن
سرشناسه: میرزازاده، قربانعلی، 1325 عنوان و نام پدید آور: انتخاب بویلر/ قرب ...بیشتر
مراحل آموزش و نگهداری دیگ های بخار سیار
مقدمه از دیرباز استفاده از تجهیزات مولد بخار در صنایع مختلف از جمله صنایع نفت ...بیشتر
معرفی کتابچه دیگ آبگرم شرکت پاکمن
راه اندازی آموزش و بهره برداری از   Hot Water Boilers   ...بیشتر
معرفی کتابچه موتور خانه استخر
نام مقاله: کتابچه موتور خانه استخر نام نویسنده: دپارتمان پژوهش شرکت پاکمن ...بیشتر
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار
دستور العمل نصب، نگهداری و راه اندازی بویلر بخار براي استفاده بهينه از بویلر ...بیشتر