آلومینیوم

آلومینیوم (Aluminium) فلزی نرم و سبک است که دارای ظاهر نقره ای کدر می باشد زیرا وقتی در معرض هوا قرار می گیرد، یک لایه نازک از اکسید آلومینیوم سریعا روی سطح آن تشکیل می­ شود. نام آلومینیوم از نام باستانی آلوم (سولفات آلومینیوم پتاسیم) که آلومن (در لاتین به معنی نمک تلخ) می باشد، گرفته می شود. آلومینیوم غیر سمی،غیر مغناطیسی و غیر قابل اشتعال است و رادیو اکتیو نیز نمی باشد.

خواص اتمی، فیزیکی و شیمیایی آلومینیوم

خواص اتمی، فیزیکی  و شیمیایی آلومینیوم
13 عدد اتمی
26.98 g.mol -1 وزن اتمی یا عدد جرمی
143 pm شعاع اتمی
2.7 g.cm -3 چگالی در 20°C
660.4 °C نقطه {{ذوب}}
2467 °C نقطه جوش
184 pm شعاع وان دروالس
121 pm شعاع کوالانسی
0.05 nm شعاع یونی
3 ایزوتوپ
16 ایزوتوپ مصنوعی
1s2 2s2 2p6 3s2 3p1 پوسته الکترونی
577.4 kJ.mol -1 انرژی اولین یونیزاسیون
1816.1 kJ.mol -1 انرژی دومین یونیزاسیون
 -1 2744.1 kJ.mol انرژی سومین یونیزاسیون
3 ظرفیت
1.5 الکترونگاتیویته
-1.67 V پتانسیل استاندارد
68.3 GPa مدول الاستیسیته
70 GPa مدول یانگ
0.34 نسبت پواسون
2.75 سختی موس
245 MPa سختی برینل
167 MPa سختی ویکرز

چگالی آلومینیوم: آلومینیوم در حدود یک سوم وزن مس،فولاد یا برنج با حجم مساوی را دارد.

خواص شیمیایی آلومینیوم : آلومینیوم دارای خواص بسیار مفید و جالبی می باشد. در هوای مرطوب به آرامی با اکسیژن ترکیب شده و اکسید آلومینیوم تشکیل می شود. اکسید آلومینیوم یک لایه بسیار نازک نسبتا سفید است که بر روی سطح فلز، تشکیل می ­شود. این پوشش از واکنش بیشتر با اکسیژن جلوگیری کرده و فلز را از خوردگی بیشتر محافظت می­ کند. آلومینیوم فلز نسبتا فعالی است که با اسیدهای خیلی گرم و همچنین با قلیایی ها، واکنش می ­دهد. قلیا یک ماده شیمیایی با خواص مخالف اسید است. اینکه یک عنصر هم با اسید و هم با باز واکنش دهد یک امر غیر عادی است. به چنین عناصری آمفوتر گفته می­ شود. آلومینیوم همچنین به سرعت با آب گرم واکنش می­ دهد. در حالت پودری شکل، هنگامی که در معرض شعله قرار گیرد، به سرعت مشتعل می­ شود.

مقاومت به خوردگی آلومینیوم: آلیاژ های آلومینیوم دارای مقاومت به خوردگی بالایی هستند که در نتیجه لایه اکسیدی تشکیل شده در اثر واکنش با اتمسفر می­ باشد. این لایه مقاوم، آلومینیوم را از بیشتر مواد شیمیایی، شرایط هوا زدگی و حتی بیشتر اسیدها محافظت می­ کند، اما مواد آلکالین به عنوان مواد نفوذ کننده به پوسته شناخته می­ شوند و سبب خوردگی فلز می­ شوند.

خواص حرارتی و الکتریکی آلومینیوم

خواص حرارتی و الکتریکی آلومینیوم
24.200 J.mol-1.K-1 ظرفیت گرمایی مولی
10.71 kJ/mol گرمای ذوب
294.0 kJ/mol گرمای تبخیر
237 W/m°K هدایت حرارتی
0.219 (cal/g.°C)

ضریب انبساط خطی  0-100 °C

2.6 × 10-8 mΩ مقاومت الکتریکی در 20°C
3.8 × 107 S/m هدایت الکتریکی

هدایت الکتریکی بالا: آلومینیوم دارای هدایت الکتریکی نسبتا بالایی است که  آن را به عنوان یک ماده هادی، مناسب می­ سازد. مس که بطور گسترده تری به عنوان هادی استفاده می شود دارای هدایت تقریبا 161% آلومینیوم است. رابط های آلومینیومی پس از استفاده های مکرر، تمایل به نرم شدن پیدا می کنند که سبب جرقه زدن و آتش سوزی می شود که نیاز به احتیاط زیاد و طراحی خاص، هنگام استفاده از آلومینیوم   در سیم کشی ساختمان ها می ­باشد.

خواص مکانیکی آلومینیوم

استحکام: آلومینیوم می تواند تحت بارها و فشارهای زیاد ایستادگی کند، هنگامی که آلیاژ می شود می تواند استحکامی تقریبا معادل فولاد داشته باشد. در دما های نسبتا بالا (200-250 درجه سانتی گراد) آلیاژ های آلومینیوم تمایل به از دست دادن استحکام خود را دارند. اما در دما های زیر صفر، تا زمانی که شکل پذیری آنها حفظ شود، استحکامشان افزایش می یابد که این موضوع آلومینیوم را بعنوان آلیاژ های دما پایین مناسب می ­سازد.

انعطاف پذیری: در کاربرد هایی که علاوه بر استحکام نیاز به انعطاف پذیری می باشد می توان از آلومینیوم استفاده کرد.

آلیاژهای آلومینیوم

{{آلیاژهای آلومینیم}} در حالت کلی به دو دسته کار پذیر و ریختگی تقسیم بندی می شوند.

استخراج آلومینیوم

اولین مرحله در استخراج آلومینیوم خارج کردن آن از زمین در معدن است. اگرچه آلومینیوم هرگز به تنهایی در پوسته زمین (به دلیل واکنش پذیری بالای آن) یافت نمی شود، اما در عوض در ترکیباتی در پیوند با عناصر دیگر به خصوص اکسیژن و سیلیکون، یافت می­ شود.

{{بوکسیت}} با استفاده از فرایند بایر، خالص می شود. این فرایند طی دو مرحله اتفاق می افتد. ابتدا سنگ معدن آلومینیوم با هیدروکسید سدیم مخلوط می شود تا اکسیدهای آلومینیوم و سیلیکون حل شوند، اما سایر ناخالصی ها در این مرحله حل نمی شوند. این ناخالصی ها سپس از طریق فیلتر سازی از بین می روند. سپس گاز دی اکسید کربن از درون محلول باقی مانده می­ جوشد و اسید کربنیک ضعیف تشکیل می­ شود، که محلول را خنثی کرده و سبب رسوب اکسید آلومینیوم می شود، اما ناخالصی های سیلیکون در محلول از بین می­ روند. پس از فیلتر سازی و جوشیدن تا از بین رفتن آب، اکسید آلومینیوم خالص بدست می­ آید.

روش بایر

هنگامی که اکسید آلومینیوم خالص تولید می­ شود، آلومینیوم از طریق روش Hall-Heroult بدست می آید. در این روش اکسید آلومینیوم با کریولیت (ساخته شده از فلورید سدیم و فلورید آلومینیوم) مخلوط شده و سپس تا حدود 980 درجه سانتی گراد گرم می شود تا جامدات ذوب شوند. این دما بسیار پایین تر از دمای مورد نیاز برای ذوب اکسید آلومینیوم خالص است که سبب ذخیره انرژی می­ شود. سپس این مخلوط مذاب با جریان خیلی زیاد، الکترولیز شده و یون های آلومینیوم برای تشکیل فلز آلومینیوم (در کاتد) کاهش می یابند و گاز اکسیژن در آند که از جنس کربن است، آزاد می­ شود تا با آن واکنش داده و گاز دی اکسید کربن تشکیل شود. از آنجا که این فرایند به طول می انجامد و نیاز به صرف انرژی (برق) زیاد دارد، فلز آلومینیوم بدست آمده بسیار گران قیمت است اما هنوز از نظر قمیت، قابل رقابت با سایر فلزات می باشد.

کاربردهای عمومی آلومینیوم

آلیاژهای آلومینیوم در حالت کلی به دو دسته کار پذیر و ریختگی تقسیم بندی می شوند. برخی از کاربردهای آلومینیوم در ذیل آورده شده است:

  •  قوطی های کنسرو و فویل ها
  • وسایل آشپزخانه
  • درب منازل مسکونی
  • کاربردهای صنعتی در جایی که استحکام، سبکی و مواد ساده مورد نیاز است.
  • سیم های الکتریکی، اگرچه هدایت الکتریکی تنها در حدود 60% مس می باشد، از این فلز در خطوط انتقال الکتریسته به دلیل وزن کم و قیمت پایین استفاده می­شود.
  • آلیاژهای آلومینیوم در ساخت هواپیما و موشک ها، بسیار مهم و حیاتی هستند.

آلومینیم

در نمودار زیر درصد استفاده از آلومینیوم در صنایع مختلف نشان داده شده است.

مصارف آلومینیم

منابع و پیوندها

گردآوری شده توسط دپارتمان پژوهشی شرکت پاکمن

ASM Handbook Volume 02: Properties and Selection: Nonferrous Alloys and Special-Purpose Materials

ASM Specialty Handbook: Aluminum and Aluminum Alloys

www.chemicool.com

برداشت از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع است

بدون نظر

دیدگاهتان را بنویسید